Mustaqil tushunarli matn
Annotatsiya butun dissertatsiyani o‘qimasdan tushunarli bo‘lsin. Tadqiqot savoli, material va yondashuvni ayting. Keyin asosiy natija va ahamiyatini bayon qiling. Ishda yo‘q ma’lumotni kiritmang.
Mazmunni tanlash
Maqsad, usul tavsifi va asosiy natijalarni matnning yakuniy versiyasidan oling. Ularni qisqa izchil parchaga qayta ishlang. Turli boblar jumlalarini oddiy birlashtirish ko‘pincha takrorlar va bir tushunchaning turli belgilarini qoldiradi.
Aniqlik va hajm
Shimoliy Karolina universiteti Writing Center tavsifiy va axborotli annotatsiyalarni ajratadi. Axborotli annotatsiya asosiy natijalar va xulosalarni qamraydi. Aniq hajm va tarkib oluvchi talablariga bog‘liq. Maqola annotatsiyasini dissertatsiya avtoreferati o‘rnida avtomatik qabul qilmang.
Amaliy tekshiruv
Matnni hamkasbga o‘qib, ish predmeti, tadqiqot usuli va natijani aytishini so‘rang. Ulardan biri noaniq qolsa, tegishli jumlani tuzating. Boshqa til uchun asosiy atamalar lug‘atini tuzib, sonlar, qisqartmalar va birliklarni alohida tekshiring.
To‘rtta mazmunli javobdan qoralama
Yozma javob bering: nima o‘rganildi, nima uchun, qanday usulda va nima olindi? Javoblarni izchil matnga birlashtiring. Natijani tushunish uchun material yoki shartlar zarur bo‘lsa, usul yoniga qo‘shing. Sohadagi umumiy muammolarni uzoq sharhlashdan boshlamang.
Birinchi versiyani asosiy bo‘limlar tugagandan keyin yozish qulay. Shunda annotatsiya haqiqiy natijalarga tayanadi. Kelgusi ish va’dalaridan boshlasangiz, ularni yakuniy matnda tasodifan qoldirish oson. Xulosalardagi har muhim o‘zgarishdan keyin qisqa bayonni qayta o‘qing.
Qaysi natijalarni qoldirish kerak?
Ishning asosiy savoliga bevosita javob beradigan natijani tanlang. Qo‘shimcha topilmalarni ularsiz ma’no buzilsa kiriting. Zarur taqqoslash shartlari va birliklarni saqlang. Ko‘rsatkich nomi yoki foiz asosisiz son odatda o‘quvchiga yordam bermaydi.
Nazariy yoki gumanitar tadqiqot natijasi tushuncha, tasnif yoki material talqinini aniqlashtirish bo‘lishi mumkin. Uni ham aniq aytish kerak. «Xususiyatlar ko‘rib chiqildi» muallif harakatini bildiradi, lekin tahlil qanday mazmunli natijaga olib kelganini tushuntirmaydi.
Ma’noni yo‘qotmasdan qisqartirish
Avval maqsad va vazifa tavsifidagi takrorlarni olib tashlang. Keyin kirish iboralari va umumlashtirish mumkin bo‘lgan ro‘yxatlarni tekshiring. Joy tejash uchun usulni tushunarsiz qisqartmaga aylantirmang. Qaysi qisqartmalarga ruxsat berilishini oluvchidan aniqlang.
Qisqa versiyani har jumla bo‘yicha dissertatsiya bilan solishtiring. Yangi sababiy tushuntirish, tavsiya yoki natija ko‘lami bahosi kirmaganini tekshiring. Qisqalik da’voni kuchaytirmasin. Joy kam bo‘lsa, xulosa ishonchliligi bog‘liq shartni emas, ikkinchi darajali tafsilotni olib tashlang.
Boshqa tildagi versiya
Tarjimadan oldin asosiy atamalar lug‘atini tayyorlang. Metodika, guruh va ko‘rsatkich nomlari hamda qisqartmalarni belgilang. Ism va tashkilotlar uchun kelishilgan yozuvni ishlating. Tarjimadan keyin sonlar, belgilar, birliklar va natijaning asl matnga mosligini tekshiring.
Soha bilan tanish o‘quvchidan tarjima annotatsiyasi bo‘yicha asosiy fikrni aytishini so‘rang. Obyekt yoki xulosani boshqacha tushunsa, ifodani aniqlashtiring. Annotatsiya, kengaytirilgan xulosa va avtoreferatning vazifasi hamda tuzilishi turlicha bo‘lishi mumkin. Umumiy nomga emas, aniq hujjat talabiga tayaning.
